ΑΛΛΑΓΗ ΦΥΛΟΥ

ΑΡΗΣ ΣΤΟΥΓΙΑΝΝΙΔΗΣ

Αλλαγή φύλου ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ Ή ΓΕΝΟΥΣ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ

ΑΕΝΑΟΝ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΕΝΑΩΣ ΕΝΗΜΕΡΟΥΜΕΝΕΣ

29 Δεκεμβρίου 2015

Εισαγωγή

Στις μερες μας η αλλαγη φύλου εχει γινει πραγματικοτητα. Καποτε ηταν μονον στα χαρτια : Οἱ μὲν ἄνδρες γεγόνασιν ἡμῖν γυναῖκες, αἱ δὲ γυναῖκες ἄνδρες. («οι άντρες μου έγιναν γυναίκες και οι γυναίκες άντρες») την είπε ο Ξέρξης για την Αρτεμισία όταν, κατά τη ναυμαχία της Σαλαμίνας, την είδε από το λόφο τού Αιγάλεω να βυθίζει ένα πλοίο (που νόμιζε πως ήταν) ελληνικό, ενώ τα κυβερνημένα από άντρες κυβερνήτες πλοία τού στόλου του σκόρπιζαν μέσα σε πανικό.  

Μα δεν συμβαινει μονο στους ανθρωπους η αλλαγη φυλου αλλά και στις λέξεις στα ονόματα και τα επίθετα. Αφηνουμε τις ανθρωπινες αλλαγες φυλλου στους πλαστικους χειρουργούς, τους τρανσεξουαλ                 και λοιοπους και κοιτάμε της αλλαγες του φυλου των λεξεων.

Έχουν οι λέξεις φύλο;

                Εχουν αλλά δεν το λένε. Το φύλο των λέξεων το λεμε γένος.

Τα γενη των ουσιαστικων

Πχ. η βαρκα ειναι ουσιαστικό γένους θηλυκου,  ο οπλιτης είναι ουσιαστικό γένους αρσενικου, το τραπεζι είναι ουσιαστικό γένους ουδετέρου.

Σε πολλά ιδιώματα που χρησιμοποιείς λέξεις της αρχαίας το γένος αλλάζει αυθαίρετα η με επίδραση άλλων πτώσεων

Πχ. τω παιδί (δοτ) > το παιδί(ονομαστικη)

Πχ. η πλαξ > την πλακα > η πλακα

Η αρκτος , ο αρκος

Από το γένος των ουσιαστικων εξαρταται και το γένος άλλων παρακολουθηματων όπως το αρθρο,το επίθετο και η μετοχη.

Το άρθρο

Διαμορφώνεται αναλογα με το γένος του ουσιαστικου που αφορα και την κλιση και τον αριθμο. Ο ανδρας , η γυναικα, το παιδι.

Στα Λαρισαιικα υπαρχουν παρεκκλίσεις: Η Μήτρους (αρσενικο) και σε άλλα ιδιώματα δημιουργειται νεα μορφη αρθρου «ου» πχ. ου Μητρους.

Στις κλισεις λιγο-πολύ ολοι χρησιμοποιουν  :

Για το αρσενικο Ενικ=ο, του, τω, τον, ω ,πληθ= οι , των, τοις, τους, ω

Για το Θηλυκο   η, της ,τη, την, ω ,αι, των, ταις ,τας, ω

Για το ουδετερο το, του ,τω, το, ω, τα των, τοις, τα, ω

Το ω δεν είναι άρθρο αλλά επιφώνημα.

Στη δημοτικη καταργηθηκε η δοτικη (Δεν λέμε πια Εν Αθήναις τῇ )

και ο δυικος αριθμος     (πχ. εβουλετο τω παίδε αμφοτέρω παρειναι, δηλ. και τα δυο του τα παιδιά)

Στο ποντικό ιδίωμα τα αρθρα δεν συμφωνουν παντοτε με το γένος του ουσιαστικου.Πχ. Επάτναγαν τα εκκλησίας και επαίρναν τα εικονας.

Στο κυπριακό ιδίωμα το άρθρο της γενικής του πληθυντικού για τα θηλυκά γίνεται ταις αντί του αρχαίου τας και του νέο ελληνικού τις.

Πχ. Νάχα ταις ομορφιές σου, Νάχα και ταις φωνάες σου και ταις παρπατησιες σου.

το επίθετο

Επειδή τα επίθετα προσδιορίζουν ουσιαστικά μπορεί να έχουν περισσότερα γένη και ανάλογες καταλήξεις.       

Το επίθετο είναι ερμαφρόδιτο προσαρμόζει το γένος ανάλογα με το ουσιαστικό. Πχ. ο κάλος άνθρωπος, η κακή γυναίκα, το καλό παιδί.

Η ποντική διάλεκτος δεν σέβεται αυτό τον κανόνα:

Πχ.

Έμορφος είσαι κορτσοπον,

την μαχαλά σ’ τιμασαι

Αλλ οσον αγαπώ σ΄εγω

η μανά σ΄κ΄ αγαπά σε

Επειδή το αρχικό αρχαίο ελληνικό επίθετο εὔμορφος, -ον (μορφή), αυτός που έχει ωραία μορφή, κομψός, χαριτωμένος, όμορφος, εμφανίσιμος, είναι τριγενές και δικατάληκτο.

Στην ποντική διαλεκτό το επίθετο δεν συμφωνεί ως προς τον αριθμό.

Πχ. Πολλά εξυπνέσσα.

Οι κύπριοι προτιμούν να μετατρέψουν το ρήμα σε ουσιαστικό για χα χρησιμοποιήσουν  επίθετο αντί επιρρήματος.

Πχ. ευχαριστώ πολλά αντί ευχαριστώ πολύ. Κατανοητό αν διαβαστεί:  πολλά «ευχαριστώ»

Υποκορισμός = Εξουδετέρωση

Ο υποκορισμός είναι δημιουργία μιας λέξης με υποκοριστική σημασία. (απ’οπου το υποκοριστικό) σημαίνει την μετατροπή μιας λέξης ώστε να εκφράζει μια σμίκρυνση συνήθως με χροιά χαϊδευτική ή ειρωνική (γατάκι, παιδαρέλι) και σπανιότερα την έννοια του περίπου (θα έρθω το βραδάκι), μια ευγενικότερη παράκληση (κάνε μου ένα καφεδάκι)

ο υποκορισμός γίνεται με την προσθήκη  Yυποκοριστικών  καταλήξεων. Yυποκοριστικά ρήματα

πχ.  ως ουσιαστικό το παιδί  έχει ως  υποκοριστικό, λέξη παιδάκι  υποκοριστική σημασία.

Υπάρχει πληθώρα υποκοριστικών καταλήξεων : -ακι, -ελι, -ουλα, -ιτσα

Μετά τον υποκορισμό με χρήση των καταλήξεων –και και –ελι τα ουσιαστικά γίνονται   ουδέτερα.

Ο άντρας  > το αντράκι

Η κοπέλα > το κοπελι

Εξαίρεση αγόρι > αγορίνα (τρυφερά από μητέρες επειδή τα κορίτσια είναι πιο δεκτικά σε τρυφερότητες).

Στα δε κυρία ονόματα ιδίως στην Κρήτη οι εις –και υποκορισμοί είναι συνηθέστατοι πχ ο Ιωσήφ κοινώς  Σηφης μεγεθύνεται σε   Σφάκας αποκομίζεται  Σηφακακι . Κατόπιν το ουδέτερο γίνεται επώνυμο και ανδρώνεται Σηφακακης! Γι αυτό πολλοί κρητικοί γράφουν το επώνυμο τους με κατάληξη –ακις και όχι –ακης. Πχ. Ζουριδάκις. Χατζηδάκις.

Η κατάληξη –ελι συνηθίζεται στη Λέσβο μωρό > μωρουδέλι  , καμπάνα > καμπανἐλι> επων. Ιάκωβος Καμπανέλης .

Η αλεπού > το αλεπουδέλι > ο Αλεπουδέλης   επωνυμο του Οδυσσεα Ελύτη.

Η ποντική διάλεκτος χρησιμοποιει συχνα το επιθημα –οπον για υποκορισμό και καταταντα παντα ουδετερο κορτσοπον, δρεπανοπον, γεφυροπον κα

Πχ.

Σένα γεφυροπον

Εμορφον κορτσοπον

Με το φουστανοπον

Το κοντον

Σον Αη-Ηλιά εδα κιεφκα

Θεριζ’ τ’εμον  τ’αρνοπον[1]

Και ντ’ εμορφα και νοστιμα

Κρατει το δρεπανοπον.

Συνάντησα στις «Παραδόσεις» του Ν. Πολίτη , Τομ. Β. σελ. 75 Παράδοση Ν^ο 630 της Καλαμάτας, την λέξη «η κορίτσα» αντί του κορίτσι και είναι πολυ ομορφη και λογικη η κορη > η κοριτσα όπως η κορη > η κορουλα. 

Αττικοληκτα στην Δημιουργία κύριων ονομάτων

Η Κλειώ, η Ερατώ, η Μορμω, η βληχώ,  και άλλα  επέδρασαν πάνω σε πολλά κυρία ο ονόματα και τα εξουδετέρωσαν πχ. η Δέσποινα > η Δεσποινιώ > το Δεσποινιό, ή Μαρια > η Μάρω > η  Μαριώ [2]    το Μαριό, Μαρἀκι.

Συγκοπή

Στις Κυκλαδες δημιουργουνται  ουδέτερα ανδρικων κυριων ονοματων με συγκοπη της κατάληξης τους

Ο Αντωνης το Αντω

Ο Κωστας το Κω

Το συνηθειο αυτό απαντα στα Ιταλικα ιδιως στη διαλεκτο της Ναπολης και ως φαινεται κληρονομηθηκε επι ενετοκρατιας.

Η υποκοριστικη καταληξη -ουλα

Είναι λατινικη. Όταν λατινικες λέξεις περασαν, μεσω Βυζαντιου, στα ελληνικα περασαν και οι υποκοριστικες τους .

Σπαθη > spatha > spatula = σπατουλα

Σακκος > sacco  > saccula  = σακούλα

Caliga > Caligula > Ο Καλιγούλας

Canna > cannula > 

Cervus > cervula

Την βαλαμε ως υποκοριστικη κατάληξη σε παμπολλα Κυρια γυναικεια ονομαρα ονόματα Βουλα, Σουλα, Τουλα, Ρουλα, Κουλα, Λουλα, Νουλα, Φουλα συγκοπτοντας τα αντιστοιχα Παρασκε-Βουλα, Σπυριδουλα, Δημη-Τρουλα, Σταυ-Ρουλα, Βασιλι-Κουλα, Κα-Λουλα, Ελεν--Νουλα, Σο-Φουλα

-ινα

Κατά κανονα θηλυκη υποκοριστικη καταληξη στα λατινικα δειχαν προελευση

Μαρε μαρινα

Caro carina

Collo collina

Cors cortis > cortina

Doctor doctrina

Δινεται στα υποκοριστικα θηλυκων κυριων ονοματων. Ματινα, Κατινα, Μαρινα, κλπ

Μητρωνυμικα       

Αλλάζει το γένος στα αρσενικα μητρωνυμικα επωνυμα και συνηθως συνοδευεται και από μεταβολη του τονισμου και παρομοια τερτιπια. Έτσι δεν δειχνει πως εχει το ονομα της μητερας του για να μην φανει ως «αγνωστου πατρος».

Πχ

Ο Μαργαρίτης αντί ο της Μαργαριτας  (ο  γιος της Μαργαρίτας)

Ορφάνης ἤ Αρφάνης αντί Ορφανής (ο γιος της ορφανής)

Ο Κακιάς  (γιος της κακιας)

Ο Μαμής 

Ο Καλογρίτσας

Ο Κυρατσούς (της Κυρατσους, η Κυρατσω)

Το «αγνωστου πατρος» δεν σημαινει αναγκαστικα μπασταρδος. Ο πατερας δεν είναι γνωστός γιατι είναι ναυτικος και λειπει πολύ. Ελαχιστοι τον ξερουν ώστε να τον συνδεσουν με τα παιδια του. Ο Νικος ο Δημητριου (δηλαδη ο γιος του Δημητρη) πχ δεν λεει τιποτε στο χωριο αν ο Δημητρης είναι ναυτικος και λειπει συνεχως. Αν την μανα του γιου τη λενε Ιωαννα τον λενε ο Νικος [ο] της Γιαννουλας και μετα Νικος ο Γιαννούλας.

Τετοια φαινομενα απαντουν συχνοτερα στα νησια οπου οι πατεραδες είναι ναυτικοι και αποντες επι μακρον ἤ για παντα, συχνα γαρ τα ναυαγια.

Οι αρχαιοι εβαζαν μετα από το κυριο όνομα τους το όνομα του πατέρα τους και, αν συνετρεχε λογος, την φυλη ἤ την καταγωγη τους

Πχ. Θεμιστοκλης ο Νεοκλεους , Φρεάριος

Περικλής ο Ξανθίππου, Χολαργεύς

Κιμων ο Μιλτιάδου, Αθηναίος

Κατι αντιστοιχο διατηρουν σε μεγαλη συχνοτητα οι Κύπριοι που δεν συνηθιζουν πολύ τα εβραιοχριστιανικα κυρια ονόματα και προτιμουν τα αρχαια.

Δημητριου

Νεοκλεους

Νεοφυτου

Αριστειδου

Κλεανθους

Η συνηθεια επιβιωνει στο προθημα Ο’ των Ιρλανδικων επωνύμων, μια συν-τμηση του of (son of)

Μεχρι προσφατως οι γεροντες στα χωρια ρωτουσαν «τινος εισαι;» πιστευντας ότι αν τους ελεγες το κυριο όνομα του πατερα σου θα σε αναγνωριζαν.

«Ειμαι το Γιαννιό του Αντωνη του βαρκαρη από τα Μαλια».

Ενθα Γιαννιο το εξουδετερωθέν Γιάννης.

Υποκορισμός των Κυριων Ονοματων

Συνηθως καταντουν ουδέτερα

Ριτα Ριτακι

Μαριω Μακαρι

Νιτσα Ελενιτσα αλλά και Ελενακι

Στελιος , το Στελάκι

Γιαννης , το Γιαννακι (σκωπτικα και για το νεοσύλλεκτο)

---

[1] Αρνακι χαιδευτικα για νεα και ομορφη γυναικα, η αγαπημενη μου. Επιδραση από το τουρκικο κουζουμ =αρνι μου.

[2] Σε πολλά λαικα παραμυθια η αλεπου ονομαζεται κυρα-Μαριω, ἤ κερα-Μαρια επειδη είναι μαριολα.βεν. mariol `απατεώνας΄ -ης, -ος· μαριόλ(ης) –α. ενώ από το ηχητικο πλησιασμα ο λυκος λεγεται Νίκος ή  Νικολος. (Λυκος=Νικος) και ο Αρκτος (αρκουδα) των γυφτων ονομαζεται Μάρκος

Λογγίνος - Ο ΛΟΓΧΕΥΣΑΣ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ

Κατά ένα απαίσιο, περίεργο, παράδοξο τρόπο, οι άθεοι τείνουν να λαμβάνουν πιο σοβαρά τη θρησκεία από τους θρησκευόμενους.

Jonathon Miller

ΛΟΓΓΙΝΟΣ Ο ΕΚΑΤΟΝΤΑΡΧΟΣ.
16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ. Ο ΛΟΓΧΕΥΣΑΣ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ

Λογγίνος ο εκατόνταρχος ήταν Ιουδαίος και κατά της ημέρες του Κυρίου υπερετούσε εις την υπερεσία του Πιλάτου. Κατά την ημέρα της Σταυρώσεως διετάχθη από τον Πιλάτο να φυλάει με τους στρατιώτες του το Σώμα του Κυρίου Και ενώ οι Μαθηταί του Χριστού και Απόστολοι έφυγαν από τον φόβο των Ιουδαίων ο δε Λογγίνος έμεινε πλησίον του Σταυρού με τους στρατιώτες του.. Όταν είδε τα θαύματα που έγιναν κατά την Σταύρωση, τον σεισμό, την σκότησιν του ηλίου, τους τάφους και την Ανάστασιν των Αγίων και να εισέρχονται μέσα στην πόλη όπου τους αναγνώρισαν οι δικοί τους, τότε φώναξε με φωνή πολύ μεγάλη. «Αληθώς Θεού Υιός ήν ούτος (Ματθαίου ΚΖ-54-).

Απο το "φώς της ορθοδοξίας" σελιδας ύποπτης ερευνητικής αξίας.

Στο Μαρκο Κεφ. 15 δισβάζουμε στο στιχο 39 Ἰδὼν δὲ ὁ κεντυρίων ὁ παρεστηκὼς ἐξ ἐναντίας αὐτοῦ ὅτι οὕτω κράξας ἐξέπνευσεν, εἶπεν· Ἀληθῶς ὁ ἄνθρωπος οὗτος υἱὸς ἦν Θεοῦ.
Ο 57 στ. του 27 κεφ του Ματθαιου αναφέρει επι λεξει:"54 Ὁ δὲ ἑκατόνταρχος καὶ οἱ μετ' αὐτοῦ τηροῦντες τὸν Ἰησοῦν, ἰδόντες τὸν σεισμὸν καὶ τὰ γενόμενα ἐφοβήθησαν σφόδρα λέγοντες· Ἀληθῶς Θεοῦ υἱὸς ἦν οὗτος."
Ο Λουκάς στο Κ. 23 στ. 47 αναφέρει :"ἰδὼν δὲ ὁ ἑκατόνταρχος τὸ γενόμενον ἐδόξασε τὸν Θεὸν λέγων· Ὄντως ὁ ἄνθρωπος οὗτος δίκαιος ἦν.".
Επι του ιδιου θεματος ο Ιωάννης στο Κ.19 στ.33 και 34 αναφέρει: 33 ἐπὶ δὲ τὸν Ἰησοῦν ἐλθόντες ὡς εἶδον αὐτὸν ἤδη τεθνηκότα, οὐ κατέαξαν αὐτοῦ τὰ σκέλη, 34 ἀλλ' εἷς τῶν στρατιωτῶν λόγχῃ αὐτοῦ τὴν πλευρὰν ἔνυξε, καὶ εὐθέως ἐξῆλθεν αἷμα καὶ ὕδωρ.

Συμπερασμα: Οι σκοταδιστες του "Ορθοδοξου φωτος" (αγνοουν και το πως γραφεται η σκοτιση, τοσο φωτοδοτες ειναι) παραπεμπουν σε ντοκουμενα με διαφορετικο κειμενο (Ματθ.27 54). Βασιζομενοι στο γεγονος οτι ελαχιστοι των αναγνωστων γνωριζουν να ερευνουν γραφει μια ασχετη παραπομπη για να φανει τεκμηριωμένο κειμενο!
Λογγινος
Το ονομα ειναι Ελληνικο, εδω το "Φως" μας εφωτισε οτι ο Λογγινος ηταν Εβραιος Συνεργάτης των κατακτητων που προηχθη στον βαθμο του λοχαγου! Αν και πουθενα δεν
αναφερεται οτι ελογχισε τον Ιησου, οι φωτοδοτες, παρετυμολογοντας το Λογγινος απο την Λογχη πανε να περασουν οτι του τρυπησε ο εκατονταρχος την πλευρα. Ο εκατονταρχοος ειναι αξιωματικος και οχι λογχοφόρος. Εξαλου η μονη αναφορα περι λογχισμου αναφερεται στο κ.19 στ 34 του Ιωάννη και ο δραστης κατονομάζεται: "εἷς τῶν στρατιωτῶν".
Το "λέγοντες" του Ευαγγελιου εγιναν "τότε φώναξε (ο Λογγινος) με φωνή πολύ μεγάλη". Απαράδεκτο για εκατονταρχο να παταει τις φωνες μποροστα στους στρατιωτες του, των οποιων την θεση δεν γνωριζε ουτε μπορουσε να γνωριζει. Ας μην ξεχνάμε οτι ενας στρατιώτης του ειχε λογχισει τον Ιησου προ ολιγου. Το λογικοτερο ειναι οτι μουρμουρισε μεσα απο τα δοντια τουν επιμαχη φράση .

Σε αλλη σελιδα βρισκω, μια σελιδα γραμμενη απο κάποια Λαμπρινή Θωμα: Στην αγιογραφία μας, ο Κεντυρίων παρίσταται στη σκηνή της Σταύρωσης, ακριβώς πίσω από τον Αγαπημένο Ευαγγελιστή Ιωάννη, σεμνός, θλιμμένος, σοβαρός, μες την στρατιωτική του πανοπλία.
Ώριμος άνδρας, με μαύρο στρογγυλό γένι (διαβαζε "μούσι"), συνήθως έχει το κεφάλι του σκεπασμένο μ' ένα μαντήλι (ολοι οι συνεργατες του κατακτητη ηταν κουκουλοφόροι) και φέρει φωτοστέφανο.(Φαίνεται πως ο μακαριτης αγιασε πρι καλα-καλα πεθανει ο Ιησους) Εκείνη ήταν η στιγμή της μαρτυρίας του. Το όνομά του δε μας παραδίδεται στο Ευαγγέλιο (ορθοτερον: "σε κανενα απο τα ευαγγελια). Μας παραδίδεται όμως, η ομολογία της πίστης του, όπως την καταγράφει ο Λουκάς "Όντως ο άνθρωπος ούτος δίκαιος ην" ( 23,47) και ο Ματθαίος "Αληθώς Θεού υιός ην ούτος" (27, 55). Το όνομά του σώθηκε στα απόκρυφα ευαγγέλια (προσθέσατε: τα οποια επικαλουμεθα οποτε μας συμφερει και τ΄αναθεματιζουμε στις αλλες περιπτωσεις) και από τη λειτουργική παράδοση της Εκκλησίας μας, όπως και κάποιες ακόμη πληροφορίες για τον πρώτο μας στρατιωτικό ´Αγιο.
Ας σημειωθει οτι η αξιοτιμος συγγραφευς δεν αναφερει καμια πηγη. Σε ποιά τα Αποκρυφα το ειδατε γραμμενο; Να φωτισθουμε και εμεις απο τις διορθωσεις των θεοπνευστων κειμενων!

ΠΟΝΤΙΑΚΗ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ

Εγώ ποπάς κι ίνουμαι

Στίχοι: Παραδοσιακό

Μουσική: Παραδοσιακό

Εκτελέσεις: Αχιλλέας Βασιλειάδης

Εγώ ποπάς κι ίνουμαι
σο ιερόν κ’ εμπαίνω
σίντε θα ψάλλω τραγωδώ
σασεύω κι απομένω.

Απ’ αδά κι απάν’ μη πας
κόφτ’ τ’ ωτία σ’ ο ποπάς
όσο και να εν ποπάς εν
άλλο κι ξομολογά σεν.

Ας λέγω σας ντο είπε με
ένας καλός ποπάς
έμορφον είδες φίλ’ετόν
το κρίμα σ’ μη ρωτάς.

Απ’ αδά κι απάν’ μη πας
κόφτ’ τ’ ωτία σ’ ο ποπάς
όσο και να εν ποπάς εν
άλλο κι ξομολογά σεν.

Επήγα σον πνευματικόν
είπα την αμαρτία μ’
ατό είπε με τηδέν κ’εν
ποίσον ατό άλλον μίαν.

Απ’ αδά κι απάν’ μη πας
κόφτ’ τ’ ωτία σ’ ο ποπάς
όσο και να εν ποπάς εν
άλλο κι ξομολογά σεν.

Μετάφραση
Εγώ παπάς δε γίνομαι

Εγώ παπάς δε γίνομαι
στο ιερό δεν μπαίνω
καθώς θα ψάλλω θα τραγουδώ
θα τα χάνω και θα απομένω [άναυδος]

Επωδός - ρεφραίν

Από εδώ και πέρα να μην προχωρήσεις
γιατί ο παπάς θα σου κόψει τ΄αυτιά
όσο και νά' ναι [ανεκτικός], παπάς είναι
άλλη φορά δεν θα σ΄εξομολογήσει


Ας σας πω τι μου είπε
ένας καλός παπάς
"είδες ενα όμορφο; Φίλα τον
μη ρωτάς αν αμάρτησες"


Επωδός - ρεφραίν

Πήγα στον πνευματικό
είπα την αμαρτία μου.
Αυτός μού είπε "τίποτα δεν ειναι.
Κάνε το άλλη μια φορά"

Επωδός- ρεφραίν

Για το κόψιμο των αυτιών βλέπε στο
http://users.otenet.gr/~asto/diapobeysi1.htm#pontiako_ref

Ο ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ

Πολλά έχουν γραφεί για τον χαρταετό.

Κατά την επικρατούσα άποψη, οι χαρταετοί είναι επινόηση των Ανατολικών λαών. Σε αυτές τις χώρες, η τέχνη της κατασκευής χαρταετών τελειοποιήθηκε, φτάνοντας στο σημείο να φτιάχνουν "ιπτάμενους" δράκους, πουλιά, ψάρια, ζώα. Τους στόλιζαν με ευχές και επιθυμίες, και τις έστελναν με έναν αετό, όσο πιο κοντά μπορούσαν στον Θεό

Και κατά την ελληνική αρχαιότητα υπήρξαν δείγματα προσπαθειών κατασκευής αετών. Αναφέρεται ότι ο αρχιμηχανικός Αρχύτας χρησιμοποίησε στις μελέτες του τον αετό. Θεωρείται ο τελευταίος αλλά και ο σημαντικότερος των Πυθαγορείων. επίσης σε ελληνικό αγγείο της κλασικής εποχής, υπάρχει παράσταση κόρης, η οποία κρατά στα χέρια της μια λευκή σαΐτα από το νήμα της, έτοιμη να την πετάξει.

Στην Ευρώπη ο χαρταετός εμφανίζεται γύρω στο 1400 μ.Χ. τον έφεραν εξερευνητές που είχαν επιστρέψει από την Ασία. από πανί, όπως τα πανιά των πλοίων. Γραπτές αναφορές για την παρουσία αετού στην Ευρώπη συναντάμε σε γερμανικά έγγραφα του 1450. Αργότερα, το 1606, ένας Ισπανός κληρικός έγραφε στο ημερολόγιο του ότι τον χρησιμοποιούσαν σαν "παιχνίδι χαράς, την ημέρα του Πάσχα".

Στις μέρες μας η κατασκευή του χαρταετού είναι εύκολη υπόθεση.

Το πέταγμα του αετού την Καθαρή Δευτέρα είναι ένα όμορφο παιχνίδι, ένα γραφικό έθιμο, ένα πανηγύρι χρωμάτων στους ουρανούς μας.

ΓΙΑΤΙ ΟΜΩΣ ΕΠΙΛΕΧΘΗΚΕ Η ΚΑΘΑΡΗ ΔΕΥΤΕΡΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΘΙΜΟ;

Ένα τραγουδάκι της εποχής του Αλεξίου Κομνηνού [βλ. Παραπανω τη Χαλκογραφια που εικονίζει τον Αλέξιο να δέχεται τον Γοδεφρίγο ντε Μπουγιόν], από τα παλαιότερα Ελληνικά δίστιχα , περιέγραφε ένα περιστατικό μιας συνωμοσίας εις βάρος του αυτοκράτορα:

Το Σάββατον της Τυρινής, χαρείς, Αλέξιε, εννόησες το,
και την ∆ευτέραν το πρωί, ύπα καλώς, γεράκι μου.

Πάει να πεί

Το Σάββατο της Τυρινής, να χαρείς, Αλέξιε, το εννόησες [οτι συνομοτούν εναντίον σου],
και την [Καθαρή] ∆ευτέρα το πρωί, ύπαγε [πήγαινε] στο καλό, γεράκι μου.

Ίσως οι Βυζαντινοί να εφάρμοζαν το έθιμο την Καθαρά Δευτέρα σε ανάμνηση του ιστορικού αυτού συμβάντος.

ΓΡΙΒΑ ΣΕ ΘΕΛΕΙ Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ

Κατά παράδοξο τρόπο οι βασιλόφρονες μεταπολεμικά θεωρούσαν ύμνο τους το «Γρίβα σε θέλει ο Βασιλιάς»
Και ίσως τον θεωρούν ακόμα. (δες Λεπτομέρειες στο http://www.youtube.com/watch?v=aDWUKY-gFQg )
(Γρίβας ο στρατηγός Γεώργιος Γρίβας-Διγενής Πρώην Αρχηγός της Χ, βασιλικός μέχρι το κόκαλο και αρχηγός της ΕΟΚΑ στην Κύπρο) .

Όμως ο στίχος Γρίβα μ', σε θέλει ο βασιλιάς προέρχεται από παλιότερο Δημοτικό Τραγούδι, όπου Γρίβας είναι ο Θοδωράκης Γρίβας (Ξηρομερίτης οπλαρχηγός και καπετάνιος) και Βασιλιάς ο Όθωνας.
Η δε απάντηση του μακαρίτη Θοδωράκη Γρίβα κάθε άλλο παρά φιλοβασιλική ήταν:

Μας ήρθε η άνοιξη πικρή, το καλοκαίρι μαύρο,
μας ήρθε κι ο χινόπωρος πικρός φαρμακωμέvος.
Μας ήρθε ο Φράγκος βασιλιάς, μας ήρθε Βαυαρέζος.
Παίρνει και γράφει διαταγές σ' όλα τα βιλαέτια,
γράφει και μια ξεχωριστή του Θοδωράκη Γρίβα.
Γρίβα μ', σε θέλει ο βασιλιάς,
Τι να με θέλει ο κερατάς,
Τι να με θέλει ο Φράγκος;
Εάν με θέλει για καλό,
να πάω με τ' άλογό μου,
κι αν με θέλει για κακό,
να πάρω τ' άρματά μου.

Το ποίημα έχει υποστεί αλλοιώσεις. Δεν μιλάει ποτέ έτσι ο Βασιλιάς ο ίδιος για τον εαυτό του. Ουτε χρησιμοποιούσαν τον όρο "βιλαέτια" επί Οθωνα. Ψάχνω για πιο παλαιά εκδοσή του. Θυμάμαι ότι έλεγε ¨"Γρίβα μ΄σε θέλει ο βασιλιάς (ο Σουλτάνος) και σου 'πεψε φιρμάνι".
Πάντως αξιοσημείωτη είναι η ταύτιση των Φράγκων με του Ξένους στην λαϊκή αντίληψη.
Έχω την εντύπωση πως ο Θοδωράκης Γρίβας έγινε κατόπιν υπασπιστής του Κερατά Φράγκου Όθωνα. Θα το ψάξω. Μέχρι τότε μη δώσετε πίστη στους Γριβαίους!